ZAKOŃCZENIE – Diagnoza przemocy wśród dzieci w szkole podstawowej

ZAKOŃCZENIE I WNIOSKI

 

O przemocy w szkołach nadal mówi się relatywnie niewiele. Tematu unikają szczególnie nauczyciele i dyrektorzy szkół, którzy nie chcą przyznać się, że ten problem istnieje w ich szkołach. Rodzice również często starają się zapomnieć, że ich dziecko może być ofiarą przemocy szkolnej lub też agresorem. Tymczasem – jak wynika z ankiet przeprowadzonych wśród uczniów – jest to poważny problem już w szkołach podstawowych. Przemoc istnieje w szkołach, na ulicy, w domu. Dzieci, nie mogą uciec od tzw. fali już w szkołach podstawowych.

Dodatkowo przeprowadzone badania pokazały, że nauczyciele nie zwracają uwagi na przejawy przemocy, nawet jeśli jest to przemoc fizyczna, a szkoła podejmuje niewiele działań, które tej przemocy mogą przeciwdziałać. Nie stosuje się ani środków profilaktycznych ani represyjnych. Sprawcy przemocy są bardzo często całkowicie bezkarni.

Przeprowadzone badania pozwoliły na pozytywną weryfikację czterech pierwszych hipotez przyjętych na wstępie badań. Można zatem stwierdzić, że:

  1. Uczniom Szkoły Podstawowej w Białobrzegach brak jest poczucia bezpieczeństwa w szkole.
  2. U uczniów Szkoły Podstawowej w Białobrzegach obserwuje się przejawy agresji słownej (przezywanie, upokarzanie) oraz fizycznej (głównie szturchanie, popychanie).
  3. Najczęściej dochodzi do przemocy w toaletach oraz na szkolnych korytarzach podczas przerw.
  4. Nauczyciele ignorują wiele przejawów przemocy wśród uczniów, a najczęściej stosowaną formą reakcji na przemoc jest upomnienie.

Nie potwierdzono natomiast w pełni ostatniej hipotezy, w której założono że w szkole prowadzone są często prelekcje, których celem jest zapobieganie przejawom przemocy wśród uczniów. Badania wykazały bowiem, że problematyka przemocy rzadko jest przedmiotem rozważań na lekcjach wychowawczych, a prowadzone, nieliczne prelekcje przez pedagoga szkolnego oraz zewnętrznych ekspertów, nie zapadają uczniom w pamięci.

Podstawowym elementem działań, od których należy rozpocząć walkę z przemocą, jest koordynacja poczynań instytucji i organizacji działających na rzecz dzieci, młodzieży i rodziny. Jeżeli w najbliższym czasie nie zostaną podjęte skuteczne działania rządowe, nie powstaną programy naprawcze, realizowane przez organizacje i instytucje państwowe, sytuacja zagrożenia wśród dzieci i młodzieży osiągnie rozmiary trudne do opanowania.

Szczególnie nauczyciele nie powinni pozostawać na ten problem obojętni. Muszą nauczyć się mówić o problemie, rozmawiać z ofiarami i sprawcami przemocy. Muszą wzbudzić zaufanie uczniów, aby ci potrafili zgłaszać się do nich z problemem agresji. Szkoła powinna być bowiem terenem bezpiecznym, a nie miejscem łamania psychiki i poniżania czyli mobbingu.

Ważnym celem stojącym przed szkoła jest przygotowanie dzieci do demokracji. Społeczność szkolną tworzą nauczyciele, uczniowie i ich rodzice. Te trzy podmioty powinny funkcjonować na zasadzie ścisłej współpracy. Nie zawsze tak jednak jest. Dzieci czują, że największą wartością staje się pieniądz i należy go zdobyć za wszelką cenę. Rodzice nie mają często czasu na spotkania w szkołach, albo uważają, że ich dzieci nie mają problemów. Często nie reagują na uwagi wychowawców i nauczycieli. Z różnych względów nie uczestniczą w podejmowaniu ważnych decyzji dotyczących wychowania ich dzieci. Nauczyciele z kolei często sfrustrowani trudnymi warunkami materialnymi, brakiem dodatkowych godzin na zajęcia pozalekcyjne oraz pogarszającymi się warunkami ich pracy, starają się unikać dodatkowych obciążeń i nie wnikają w problemy uczniów. Tymczasem współczesna szkoła powinna być w pełni akceptowana przez wszystkich: uczniów, rodziców i nauczycieli. Wówczas problem przemocy nie miałby aż tak znacznych rozmiarów.

Wyniki przeprowadzonych badań ograniczone są do niewielkiej społeczności. Można jednak z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że wnioski płynące z badań są prawdziwe dla większości szkół w niewielkich miejscowościach. Przeprowadzone badania dają ogólny obraz sytuacji dotyczącej przemocy w szkołach podstawowych i pozwalają przyjąć pewne hipotezy dotyczące postaw dzieci wobec przemocy. Uzyskane wyniki powinny być traktowane jako wstępna informacja o problemie przemocy w szkołach podstawowych. Sygnalizują one niewątpliwie dużą potrzebę uczestnictwa dzieci, ale także nauczycieli, w treningu umiejętności społecznych. Ponadto należy prowadzić również dalsze, dokładniejsze badania dotyczące tego problemu.

Reklamy