Plan opieki dla pacjenta z odleżyną

WSTĘP

 

Odleżyny są to rany powstałe na skutek zaburzeń troficznych skóry, powstające często w okolicach jej uciśnięcia. Pierwsze objawy w postaci blednącego zaczerwienienia można zaobserwować już w kilka godzin po unieruchomieniu[1]. Leczenie odleżyn to proces trudny i długotrwały. Wymaga opracowania planu opieki, monitorowania jego realizacji, a w razie potrzeby wprowadzania zmian w leczeniu[2].

Gojenie odleżyny wymaga nie tylko odpowiedniego leczenia miejscowego, ale również leczenia ogólnego schorzeń towarzyszących odleżynie. Ważne jest również odpowiednie żywienie, uzupełnianie niedoborów pokarmowych (witamin, makro- i mikroelementów) oraz działania rehabilitacyjne, przyśpieszające ziarninowanie i gojenie rany.

Poniżej przedstawiono plan opieki pielęgniarskiej dla pacjenta z odleżyną w okolicy kości krzyżowej.

 

PLAN OPIEKI

 

PROBLEM PIELĘGNACYJNY: konieczność pielęgnacji rany odleżynowej

CEL OPIEKI: Całkowite wyleczenie odleżyny.

ZADANIA:

  1. Poznanie ogólnego stanu chorego.
  2. Ocena stopnia zmian odleży nowych.
  3. Założenie karty obserwacyjnej pacjentki.
  4. Stosowanie odciążenia ucisku (materace przeciwodleżynowe dynamiczne; udogodnienia – kliny, poduszki, nadmuchiwane opaski, opatrunki odciążające od ucisku, np.: Comfeel
  5. Zmiana pozycji co 2 godziny – zgodnie z pisemnym schematem oraz ze stosowaniem techniki zmiany pozycji pacjenta z unikaniem tarcia.
  6. Ułożenie ciała pacjenta z dostępem powietrza do miejsc narażonych na pogłębienie zmian – w pozycji na boku i układanie pacjenta w 300 nachyleniu.
  7. Wspomaganie i ułatwianie przepływu krwi w okolicy kości krzyżowej, poprzez nacieranie, masowanie skóry z pominięciem okolic nad wyniosłościami kostnymi, uruchamianie chorego.
  8. Toaleta ciała 2 razy dziennie oraz doraźnie, jeśli zaistnieje taka potrzeba. Używanie przy tym środków myjących o pH 5,5. Dokładne i ostrożne osuszanie umytej skóry, zabezpieczanie skóry w miejscach zagrożonych maściami lub kremami ochronno-odżywczymi, np.: Propolis, Sudocrem, Solcoseryl, Sepropol, Alantovit, Penaten, Linomag.
  9. Dwa razy dziennie toaleta rany odleży nowej poprzez przemywanie 0,9% roztworem NaCl i wodą destylowaną. Przykładanie opatrunków Granuflex, Agva gel. Stosowanie maści gojącej Argosulfan, przemoczki z 10% roztworu Nacli i Metronidazolu 0,25%.
  10. Codzienna ocena stanu rany i efektów pielęgnacji.
  11. Dokumentacja podjętych działań w indywidualnej karcie pacjenta.

 

PROBLEM PIELĘGNACYJNY: konieczność stosowania diety wysokobiałkowej

CEL OPIEKI: Wspomaganie leczenia odleżyny.

ZADANIA:

  1. Dieta wysokobiałkowa – 1,5-2 g białka/kg masy ciała w ciągu doby.
  2. Wzbogacenie diety witaminami i składnikami mineralnymi, w szczególności pokarmy zawierające witaminę C, cynk i magnez.

 

PROBLEM PIELĘGNACYJNY: zapobieganie powstawaniu innych odleżyn

CEL OPIEKI: Zapobieganie powstawaniu odleżyn.

ZADANIA:

  1. Wpływanie na aktywność chorego.
  2. Uświadomienie konieczności zmiany pozycji i pomoc przy jej regularnej (nie rzadziej niż co 2 godziny) zmianie.
  3. Zapewnienie dostępu powietrza do części ciała narażonych na powstawanie odleżyny poprzez wyeliminowanie podkładów gumowych i foliowych.
  4. Codzienna obserwacja skóry chorego wraz ze stosowaniem zabiegów poprawiających ukrwienie skóry.
  5. Unikanie urazów ciała.
  6. Wyeliminowanie bezpośredniego wywierania sił na ciało chorego poprzez stosowanie odpowiednich technik zmiany pozycji, odpowiedniej bielizny pościelowej i osobistej (materiały naturalne, pozbawione zgrubień, szwów, guzików) niekrochmalonej.
  1. Stosowanie opatrunków i przylepców nieodparzających.
  2. Dbałość o paznokcie, które powinny być krótkie i opiłowane.
  3. Stosowanie pieluch typu „pampers”.
  4. Stosowanie jednorazowych uridonów, kaczek i basenów.
  5. Stosowanie poduszek i materaców przeciwodleżynowych.
  6. Unikanie nadmiaru talku, pudru, zasypek.

 

PROBLEM PIELĘGNACYJNY: edukacja chorego i jego rodziny w zakresie zapobiegania odleżynom

CEL OPIEKI: Zapobieganie powstawaniu odleżyn po wypisaniu z oddziału.

ZADANIA:

 

  1. Wskazania pacjentowi i jego rodzinie czynników sprzyjających rozwojowi odleżyn.
  2. Wskazanie działań profilaktycznych, zasad ułożenia ciała chorego, jego zmiany, zasad pielęgnowania skóry i odżywiania.
  3. Zwrócenie szczególnej uwagi pacjenta i jego rodziny na konieczność dostosowania diety, w szczególności uwzględnienie większej podaży białka i soli mineralnych.
  4. Nauka pacjenta i jego rodziny odnośnie utrzymania czystości skóry, potrzeby stałego osuszania miejsc narażonych na ucisk.
  5. Uświadomienie potrzeby dbania o suchość i czystość bielizny osobistej i pościelowej, używania miękkiej odzieży dla chorego.
  6. Uświadomienie konieczności unikania skaleczeń i uderzeń.
  7. Uświadomienie konieczności unikania nadmiaru zasypek, talków, pudrów i nie stosowania jednocześnie pudrów i zasypek.
  8. Uświadomienie potrzeby zakupu i używania poduszek i materacy przeciwodleżynowych.
  9. Nauka zabiegów poprawiających ukrwienie skóry.
  10. Pełna podmiotowość w kontaktach z rodziną pacjentów, a zatem uwzględnienie ich prawa do własnych poglądów, przekonań, zachowań zdrowotnych, przede wszystkim zaś prawa do szacunku i poczucia zachowania godności.
  11. Przestrzeganie podstawowych warunków komunikacji interpersonalnej, co dotyczy zarówno przekazywania komunikatów, jak i ich przyjmowania od nadawcy, a także posługiwania się zrozumiałym językiem.
  12. Upewnienie się, czy pacjent ma odpowiednią wiedzę i świadomość dotyczącą choroby i postępowania z nią związanego oraz czy dostrzega skutki swoich decyzji odnośnie do trybu życia.

 

KRYTERIA WYNIKU REALIZACJI PLANU OPIEKI

 

  1. Pacjent miał zapewnioną ciągłą i zindywidualizowaną opiekę w zakresie pielęgnacji odleżyny.
  2. Osiągnięto całkowite wyleczenie odleżyny.
  3. U pacjenta nie powstały inne rany odleżynowe.
  4. Pacjent wypisany z oddziału otrzymał wskazówki istotne dla zapewnienia ciągłości opieki w zakresie profilaktyki odleżyn.

 

ZAKOŃCZENIE

 

Pielęgniarka odgrywa ogromną rolę w pielęgnacji odleżyn, ich leczeniu, a przede wszystkim zapobieganiu ich powstawaniu. Jest przy tym prawdopodobnie najważniejszym ze wszystkich elementów wpływających na satysfakcję pacjenta i jego poczucie jakości życia. Oprócz tradycyjnej roli opiekuńczej i terapeutycznej, pielęgniarka w zakresie odleżyn ma do spełnienia również rolę edukacyjną. Od sposobu realizacji tej funkcji w odniesieniu do chorego i jego rodziny zależy w dużej mierze to, czy pacjent leżący będzie się zmagał z problemem odleżyn.

[1] Yarkony G. M. Odleżyny. Medycyna Praktyczna. 1996 nr 1, s. 17.

[2] Rosińczuk-Tonderys J. Profilaktyka i leczenie odleżyn, [w:] Zarządzanie wiedzą w regionie. Rola pielęgniarki w nowoczesnym leczeniu ran przewlekłych, T. Malczyk (red.). Oficyna Wydawnicza PWSZ, Nysa 2010, s. 36-58.

Reklamy