Rozprawka klasa I Liceum Ogólnokształcącego

„Poszukaj korzeni Europy w Średniowieczu”

Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, kiedy powstała Europa. Jedni szukają jej korzeni w starożytnej Grecji czy Rzymie, wskazując na takie elementy przejęte od starożytnych, jak rolnictwo, sztuka czy linearne pismo. Jednak wiele osób twierdzi, że europejska kultura zawdzięcza swój kształt przede wszystkim Średniowieczu. Była to bowiem epoka niezwykle długa, trwająca aż 1000 lat, a przez to ogromnie zróżnicowana, tak jak zróżnicowany jest europejski kontynent.

Pierwszym elementem, jaki należy podkreślić, a który wskazuje na Średniowiecze jako przodka Europy, jest chrześcijaństwo. Europa jest w ogromnej większości chrześcijańska, a Średniowiecze upowszechniało chrześcijańskie wartości. Wiele problemów tej epoki pochodziło właśnie z dostosowania całego życia do religii. Najbardziej chyba charakterystycznym i najczęściej przywoływanym symbolem Średniowiecza było palenie na stosie czarownic. Co prawda był to zwyczaj, który do współczesnej Europy nie przeniknął w dosłownym rozumieniu, pozostał jednak jako tendencja do napiętnowania ludzi „innych”, których postępowania się nie rozumie, którzy inaczej czują, myślą lub żyją. Brak tolerancji jest bardzo często podkreślaną cechą Europejczyków. Homofobia, rasizm, nietolerancja religijna to elementy, których źródeł również można szukać w Średniowieczu, choć równie dobrze mogą wynikać z samej idei chrześcijaństwa.

Drugim ważnym elementem, świadczącym o średniowiecznych korzeniach Europy, są ówczesne sprzeczności w jednoczeniu kultury chrześcijańskiej, tak bardzo podobne do dyskusji stale towarzyszących rozwojowi Unii Europejskiej. Już w Średniowieczu istniały dwa obozy, wzajemnie się wykluczające. Z jednej strony istniała silna tendencja do jednoczenia. Już Karol Wielki próbował bowiem scalić chrześcijański świat, poprzez zjednoczenie rzymskich prowincji i odbudowę świętego rzymskiego cesarstwa. I podobnie jak obecnie Unia Europejska, efekt był odległy od ideału. Trzeba mieć jednak nadzieję, że zjednoczona Europa będzie znacznie trwalsza niż imperium Karola Wielkiego.

Z drugiej strony Średniowiecze to okres rozłamów, podziału na państwa narodowe, regiony, a przede wszystkim czas rozłamów wewnątrz Kościoła. To w tym okresie bowiem dokonały się dwie z trzech największych schizm: wschodnia i zachodnia. To w tej epoce dokonał się więc rozłam między prawosławiem i rzymskim katolicyzmem, zaś schizma zachodnia uważana jest za bezpośredni katalizator późniejszej reformacji.

Obecnie tak często krytykuje się Średniowiecze, jako czas barbarzyństwa, przesądów i ciemnoty. Tymczasem Średniowiecze było przede wszystkim epoką ogromnych kontrastów. Ciemnota ludu i palenie czarownic na stosie kontrastowały z powstawaniem ogromnej liczby uniwersytetów. To wówczas powstały najsłynniejsze obecnie ośrodki akademickie, m. in. Uniwersytety w Oksford, Cambridge, Rzymie, Florencji i wiele, wiele innych, w tym także Uniwersytet w Krakowie. To Średniowiecze upowszechniło książkę, jako jedno z podstawowych źródeł wiedzy i narzędzie pracy. To z tego okresu pochodzą istotne nurty filozoficzne, jak: scholastyka, augustynizm czy tomizm.

Współczesna Europa jest pełna takich samych kontrastów, jak ta średniowieczna. Ogromnemu rozwojowi przemysłu i nauki towarzyszy moda na wróżki, horoskopy, przepowiednie. Nieraz słychać o kolejnych ofiarach obrzędów satanistycznych czy rytualnych mordach dokonanych na łonie stale na nowo powstających sekt. Nie brak też przykładów prób narzucania swojego światopoglądu całym społeczeństwom. Hitler czy Stalin zbudowali system znacznie bardziej okrutny niż Trybunał Inkwizycji.

Nie da się zaprzeczyć, że Średniowiecze miało ogromny wpływ na kształt współczesnej Europy. To średniowieczne chrześcijaństwo przyniosło etykę w takim kształcie, jak dzisiejsze do niej dążenie – kulturę duchowości, filozofię pomocy i budowania pokoju na świecie. Ze Średniowiecza przejęliśmy również wiele symboli, a także wiele elementów architektury, literatury, filozofii czy sztuk pięknych, a nawet postępu gospodarczego. Do dziś przecież używamy np. druku, a to wynalazek pochodzący z tamtej epoki.

Reklamy